سكنه - برآوردهاى راجع به جمعيت تهران مثل محاسبه‌هاى ديگر آمارى در ايران خالى از اختلافات فراوان نيست ، ولى به من اظهار داشتند تخمينى كه بيش از حد مقرون به صحت است و از روى تعداد مواليد و فوت‌شدگان در شهر و مقدار وصول آذوقه به بازار استنباط مىشود مجموع سكنهء فعلى را بين 000 ، 200 و 000 ، 220 نفر نشان ميدهد . هرچند كه بعضى از سكنهء قديمى ، مقدار جمعيت را بيش از 000 ، 175 تن محسوب نميدارند . بيست سال قبل پيش از آنكه تجديدبناى اين شهر بطورىكه اشاره نمودم آغاز شود بالاترين رقمى كه قابل‌قبول مينمود 000 ، 120 بود و اين خود صائب بودن سياست شهريار قهرمان كنونى را تأييد مىكند . ميگويند در پايتخت چهار هزار نفر كليمى اقامت و ايشان ده كنيسه و چندين مدرسه دارند و عدهء بيشتر ايشان به كار تجارت و دلالى و شراب‌سازى و پزشكى اشتغال دارند . در آنجا هم مانند ديگر جاهاى ايران يهوديان ناگزير با رعايت احتياط رفتار مىكنند ، ولى دوچار آزار تعصبات مذهبى كه بعضى اوقات در قسمت‌هاى جنوبىتر در محيط متعصب اصفهان و شيراز پيش مىآيد نيستند و در اين‌باره موقعى كه راجع به آن دو شهر مطالبى بيان مىشود باز صحبت خواهم كرد . كلنى بزرگ ارامنه در تهران 1000 نفر است كه دو كليسا دارند كه سابقا اشاره كردم و در باب ارامنهء ايران هنگاميكه از جلفا و ايالت آذربايجان بحث مىشود صحبت خواهم كرد و همچنين گفته‌اند كه چند صد نفر پارسى يا گبر در پايتخت اقامت دارند . ايشان بيشتر با مراكز خود در يزد و كرمان ارتباط تجارتى دارند . يك وقتى تمام باغبانهاى سفارت انگليس از ميان اين طبقه انتخاب مىشده‌اند « 1 » . عنصر اروپائى - تا حال برجسته‌ترين نظام جديد امور در تهران افزايش

--> ( 1 ) - گبر كه به معنى كافر و هم‌معنى Giaour است البته نام اين جماعت نيست ، بلكه اصطلاح ناروائى است كه مسلمانها به ايشان داده‌اند . تا سال 1882 جزيهء خاصى به دولت ايران مىپرداختند ، ولى به دخالت سفارت انگليس اين ماليات تبعيض‌آميز از بين رفته است .